محصول پيازهاي گل در جهان

پيازهاي گل را تقريباً در تمام ممالك دنيا عمل مي آورند. با وجوديكه به علل آب و هواهاي نامتناسب در همه جاي دنيا پياز وحشي عمل نمي آيد، معذالك پيازهاي تجارتي گل را طوري عمل مي آورند كه با محيط مختلف سازگاري پيدا كنند. پيازهاي تجارتي را بميزان زياد در عده كمي از نقاط جهان عمل مي آورند و اين مناطق اكثراً معتدل سرد هستند. توليد پيازهاي گل بيشتر در هلند ، انگلستان ، آمريكا و ژاپن انجام مي شود ، هر چند بعضي از پيازها در ارتفاعات مناطق گرمسير عمل مي آيند. آمار سال 1972 ميزان زيركشت پيازها را در حدود 22369 هكتار نشان مي دهد و اين ميزان علاوه بر ممالك نامبرده شامل آلمان ، ايتاليا ، بلژيك و كانادا و دانمارك ـ فرانسه ، روسيه و اسرائيل نيز مي باشد و اين ممالك اخيراً ميزان كمتري پياز توليد مي نمايند.

اصل و مبداء پيازهاي گل در بعضي مناطق پيازها بطور وحشي و خودرو عمل مي آيند كه بتدريج آنها را ممالك ديگر برده ياسلكسيون مي كنند و از همان پيازها استفاده مي نمايند و يا از طريق دو رگ گيري وابسته هاي جديد بدست مي آورند. بطور مثال اصل و مبداء پياز نرگس وحشي در ارتفاعات اسپانيا ، پرتقال و انواعي درايران ديده مي شود. پياز لاله وحشي در تركيه ، ايران، جنوب قفقاز (تركستان ـ بخارا) چين و ژاپن و پرتغال يافت مي شود. پياز سنبل وحشي در نواحي مديترانه و عده كمي مخصوص مناطق . .. . . و جنوب آفريقا است. پياز زنبق ، وحشي در اسپانيا ـ آسياي جنوبي و شمال ايران ـ اسپانيا و ژاپن و فرانسه است ـ پياز ليليوم وحشي اصلش از اروپا ـ شمال آسيا و شمال آمريكا است .

از نظر بتانيكي نباتات پياز دار نباتاتي هستند دائمي كه برحسب آب و هوا و سرماي زمستان ممكن است در هواي آزاد و يا در گلخانه كاشته شوند. ازدياد اينها بوسيله پياز و يا تقسيم قسمتهاي زيرزميني . . . و يا از تقسيم پنجه Griffe

دسته اول : آنهائيكه تقسيمشان در اواخر پائيز انجام گرفته و بهار در هواي آزاد و يا در زمستان اگر آنها در گلخانه ببرند گل ميدهند.

دسته دوم : تقسيمشان بهاره و گل آنها در تابستان و پائيز بدست مي آيد و اين دسته كم و بيش به سرما حساس مي باشند بعد از اتمام گل و قبل از شروع سرماي زمستانه پياز ياريزم و غيره را از زمين بيرون آورده و زير ماسه خشك در زيرزمين محفوظ نگه‌مي دارند و در اول بهار آنها را تقسيم نموده و درهواي آزاد مي كارند.

دسته اول : سنبل Hyeinthus سنبل از فاميل Liliacces نباتي است دائمي بهار يك يا چند شاخه گل در روي پياز ظاهر مي شود بطول 20 ـ 30 سانتيمتر گلها قيفي بهم چسبيده خيلي معطر ، ساده يا به رنگ هاي مختلف ، پياز سنبل ممكن است 6 ـ 7 سال گل بدهد.

انواع سنبل : الف ) گلها آبي رنگ و بطور وحشي در ايران مي رويد اصلش از ايتاليا مي باشد. ب ) J. Orientalis در اين نوع سنبلهاي پاريسي و سنبلهاي هلندي را مي توان نام برد. پياز سنبل هلندي گران تمام مي شود متاسفانه مدت چند سال نمي توان آنرا نگهداري نمود و Degeneree مي شوند باين جهت مصرفش كم است ولي پياز پاريسي بهتر است زيرا در ژنره نمي شوند. گل اين نوع سنبل به رنگهاي سفيد ، صورتي ، آبي و زرد مي باشد . كاشت سنبل در هواي آزاد در اوايل مهر پياز را به عمق 6 ـ 8 سانتيمتر و به فاصله 15 سانتيمتر در خاك باغچه مي كارند. زمين را بايد شخم عميق زده و كود پوسيده زياد بدهند و رطوبت زياد نبايد داشته باشد. پياز قبل از زمستان ريشه مي كند در زمستان نبات را بوسيله كاه با برگ خشك مي پوشانند در اسفند فعاليت نباتي آغاز مي شود. در بهار گل مي دهد تاثير پيازها مي رسند معمولاً در اين ماه برگهاي خشك شده و پياز را كنده و يك روز در مقابل آفتاب قرار داده و بعد در جاي خشك مي برند تا در اوايل مهر مجدداً در زمين مي كارند. كاشت پياز سنبل در گلدان در تابستان آلودگي در هواي آزاد تهيه مي نمايند بطوريكه در محل سايه قرار گرفته باشد و آن را مرطوب نگه مي دارد بعد از اينكه پياز سنبل را در گلدان كاشتند آنها را در گودال قرار مي دهند و روي گلدانها را 3 ـ 5 سانتيمتر باماسه مي پوشانند ، اگر گلدانها در محلي باشد كه زمستانش سرد باشد روي ماسه را با 10 سانتيمتر خاك و روي آن را پِهن پوسيده مي ريزند معمولاً در آذرماه گلدانها رادر گلخانه مي برند بايد در نظر داشت تا موقعي كه گل از پياز خارج نشده است آنها را در گلخانه نبرند واگر از آذر هم گذشت بايد بماند تا تكمه گل خارج شود. بايد سعي نمود در گلخانه حرارت از 8 درجه بيشتر نباشد. حرارت زياد باعث مي شود كه تيره گل زود بالا آمده و گل بطور طبيعي بعمل نخواهد آمد. گلخانه اي كه براي فرساژ انتخاب مي كنند بايد داراي حرارت 19 درجه باشد و روي گلدانها را 7 ـ 10 روز تاريك مي كنند. پس از اين مدت تيره گل كاملاً بالا آمده و در اين موقع روشنائي ميدهند و حرارت را پائين آورده به 17 درجه مي رسانند. براي كاشت سنبل در گلدان بايد دقت نمود خاك سبك و ماسه دار و خالص باشد (شن شسته و خاك برگ پوسيده خالص به نسبت مساوي) در مهر ماه يك پياز را در گلدان كوچك كاشته و يك سانتيمتر پياز از خاك خارج مي ماند و بهمان ترتيبي كه در بالا ذكر شد روي آن را با ماسه پوشانده و برحسب اينكه چه موقع احتياج به گل داشته باشند گلدانها را در گلخانه مي برند.

2 ـ لاله Tulipa از فاميل Liliaceae نباتي است دائمي پيازش مخروطي شكل انتهايش گرد، رأس آن كمي تيز و داراي غشاء براق خشك قهوه اي اغلب اطراف برگ موجدار مي باشد در بهار از وسط برگها تيره هاي گل بطول 20 ـ 40 سانتيمتر ظاهر مي شود. هر پياز داراي يك گل ساده و يا پرپر است. لاله ممكن است به رنگ ساده يا داراي تكمه هائي به رنگ مختلف مشاهده مي شود . اغلب پياز لاله فقط يك تيره گل دارد و هر پياز تا سه سال گل مي دهد و بعد از سه سال پياز مواد غذائيش را از دست داده در طي سال سوم پياز توليد يك يا چند پيازچه مي كند كه گل سال چهارم را تامين مي كند رنگ لاله قرمز ، سفيد‌، صورتي ، زرد ديده مي شود طرز ازدياد بوسيله پيازچه هائي است كه در اطراف پياز مادر بيرون مي آيند آنرا در خزانه كاشته و در زمستان با برگ خشك روي آن را مي پوشانند بعد از سه سال اين پيازچه گل خواهد داد.

كاشت در زمين : زمين هاي سبك و سالم و روبه جنوب براي كشت لاله مناسب مي باشد در اراضي سفت زمين پيازها مي گندند در اوايل مهر پيازها را به عمق 10 سانتيمتر و فاصله 30 سانتيمتر مي كارند تمام سطح زمين را خاك برگ مي دهند با برگ خشك و يا حصير روي آن را در زمستان مي پوشانند. پس از رفع سرما آنها را برمي دارند . گلشان در فروردين و ارديبهشت بدست مي آيد كه آن را مي برند و برگش تا تير ماه مي ماند در اين ماه برگها خشك شده و پياز را كنده و تميز مي نمايند. پيازهائي را كه مواد غذائيشان تمام شده دور مي ريزند و پيازهاي سالم را در محل خشك و هوا خوري قرار مي دهند و تا زمان كاشت آنها را نگه مي دارند. كاشت لاله در گلدان ـ در هر گلدان 3 ـ 4 پياز را پهلوي هم مي كارند مخصوصاً انواع زودرس را بايد انتخاب نمود همانطور كه در بالا ذكر شد پياز را بتدريج در حال نمو مي گذارند و بهمان ترتيب فرساژ مي نمايند. اگر پياز اول داراي ريشه شود و بعد شاخه گل بالا آيد خيلي بهتر است اگر سريهاي مختلف پيازها را در حالت نمو گذاريم از پانزدهم دي الي فروردين گل خواهيم داشت.

3 ـ نرگس Naroissus از فاميل Ameryllidees : بر دو قسمت است يكي نرگس ايراني (مازندراني ، خوزستان ، سمنان) كه شامل نرگس مسكين ، نرگس شهلا ، نرگس پرپر و نرگس زرد شيراز مي باشد ديگري نرگس اروپائي كه آنها بر دو نوع است يك نوع آنها داراي گل منفرد از قبيل N. Pseado Nevoissus كه وسط گل بشكل شيپور ، زرد رنگ و دندانه دار و پتال اطراف آن زرد كم رنگ مي باشد اين رقم ممكن است برگهاي زرد طلائي و سفيد وسط زرد ساده و يا پرپر مشاهده شود. ارتفاع شاخه 20 ـ 25 سانتيمتر و گلها بطور منفرد در راس هر شاخه قرار گرفته اند از دسته گلهاي منفرد N. Poeticus مي باشد كه پتال سفيد و وسط گل حلقه زرد و كوتاهي Gupule مشاهده مي شود اين گل ممكن است ساده و يا پرپر باشد. نوع ديگر از نرگسهاي اروپائي كه گلها بطور مجتمع در روي شاخه قرار دارند از قبيل N. Jonqille كه شاخه گل دهنده 30 ـ 35 سانتيمتر و در راس هر شاخه 2 ـ 3 ـ 4 ـ 5 گل بطور مجتمع و زرد رنگ مشاهده مي شود. نوع ديگر از نرگس هاي اروپائي كه گل را بطور مجتمع در روي شاخه قرار دارند از قبيل N. Jonqille كه شاخه گل دهنده 30 ـ 35 سانتيمتر و در راس هر شاخه 2ـ3 و 4 ـ 5 گل بطور مجتمع و زرد رنگ مشاهده مي شود .

طرز ازدياد : نرگس بوسيله پيازچه هاي كوچكي است كه هر چهار تا پنج سال يك مرتبه جدا نموده و عليحده در پائيز مي كارند طرز عمل كاشت در هواي آزاد و گلدان به طريقي است كه در سنبل و لاله ذكر گرديده است.

4 ـ زنبق Iris از فاميل Iridacees زنبق در هر زمين و هر وضعيتي عمل مي آيد معهذا در جاهاي آفتابي و گرم زياد گل مي كند وارتيه هاي آن به رنگ هاي مختلف ديده مي شود. سفيد ، زرد ، بنفش ، آبي ، قرمز ، ابلق ، اگر از نظرپيش رسي وارتيه هاي مختلف را انتخاب كنيم مي توانيم از اواخر فروردين تا اوايل تير ماه گل زنبق داشته باشيم . دو نوع زنبق موجود است. يكي زنبق ريزم دار از قبيل (زنبق آلماني) كه مقاوم بوده و به رنگهاي مختلف ديده مي شود و در هر زميني بعمل مي آيد موقع ازديادش در پائيز مي باشد باين طريق كه ريزومهاي چهار يا پنج ساله را به طبقاتي تقسيم نموده هر تقسيم لااقل يك جوانه داشته باشد اين عمل را در بهار خيلي زود هم مي شود انجام داد ولي گُلش دير بدست مي آيد. زنبق ژاپني يا I.Kaewpferl داراي ريزمهاي كوتاه و برگهاي باريك و بلند متمايل بطرف پائين در انتهاي شاخه هاي فرعي يك گل موجود است و گلشان به رنگهاي مختلف ديده مي شود موقع باز شدن اواخر بهار و اوايل تابستان مي باشد ازدياد بوسيله تقسيم ريزوم‌دار در پائيز انجام مي شود. اين نوع زنبق برعكس زنبق آلماني محل كمي مرطوب و زمين مرغوب و سايه آفتاب براي آن مناسب است. ديگر از زنبق هاي ريزوم‌دار I. des rherais مي باشد كه گل زرد طلائي دارد پهلوي آب و در زمين هاي مرطوب خوب عمل مي آيد. نوع ديگر زنبق پيازي مي باشد از قبيل زنبق ژاپني كه داراي رنگهاي مختلف مي باشد (سفيد ، آبي ، بنفش ، قرمز) و ديگر زنبق انگليسي كه گل آن بزرگتر با رنگ هاي آبي و زنبق هاي پيازدار مقاومتشان كمتر از زنبق هاي ريزوم دار بوده و آنها را در گلدان عمل مي آورند.

فرزيا Freesia از Iridacees نباتي است دائمي و پيازدار بطول 20 سانتيمتر برگش مستقيماً از زمين بيرون آمده از وسط برگها شاخه هاي گل بيرون مي آيد اين شاخه ها حاوي گلهاي معطر مي باشد اين گلها كوچك و انتهاي آنها قيفي شكل مي باشد وارتيه F. refrectd كه داراي گل سفيد و معطر مي باشد و وارتيه هاي زرد و صوتي و غيره ديده مي شود.

طرز ازدياد : بوسيله پيازچه ها مي باشد كه در اطراف پايه مادر ايجاد مي شود معمولاً چون فرزيا به سرما حساس است اواسط پائيز و اوايل زمستان در گلدان كاشته در گلخانه مي برند (دو پنجم خاك برگ پوسيده يك پنجم شن خاك برگ نيمه پوسيده و يك پنجم پهن) تا موقع گل كردن بايد در محلي نگه دارند كه آفتاب زياد بتابد در موقعي كه گل دارند در محل سايه قرار مي دهند تا گُلش دوام پيدا كند پس از اينكه گلش تمام شد آنرا بتدريج قطع نموده در موقع استراحت نبات پيازها را از گلدان بيرون آورده در محل خشكي تا پائيز سال آينده نگهداري مي نمايند.

آلاله يا رننكول Rannculus از فاميل Ranunculacees نباتي است دائمي با ريشه هاي متورم و پنجه اي ـ ساقه هاي ساده يا با شاخه هاي منشعب ارتفاع نبات 25 ـ 30 سانتيمتر گلها به رنگ هاي مختلف ساده يا پرپر.

طرز ازدياد: براي بعضي اسپس ها بوسيله تقسيم پنجه ها انجام مي گردد تقسيم در پائيز در اسفند انجام مي شود. ممكن است زنكول را بوسيله بذر زياد كود ولي بوته حاصله پس از سه سال گل مي دهد.

آنمون Anemon از فاميل Renonculacees اوايل بهار گل مي دهد گُلش شبيه بلاله و تجمع است . اواخر خرداد ريزوم ها را از زمين درمي آورند پس از كمي استراحت در گلدان كاشته بعد از كاشتن اين گلدانها را زير سايه درخت توي زمين مي ريزند در ماه مرداد جوانه ميدهند و گلدانها را درآورده از اوايل بهمن آنها را در گلخانه مي برند يك ماه بعد گل مي دهند هر چه ديرتر به روشنائي مي آوريم همان قدر گلهايش بهتر مي شود. بعد از گل مجدداً ريزوم را در زمين كاشته و اواخر خرداد ريزوم را از زمين بيرون آورده و با پارچه مرطوب چند روزي نگهداري نموده و مجدداً دور گلدانها مي كارند.

گل برق Convallaria majelis از فاميل Lilacees نباتي است دائمي داراي ريزوم ، تقسيم ريزوم در پائيز در هواي آزاد انجام مي گيرد گُلش سفيد رنگ در اول ارديبهشت ماه باز مي شود. خاك هوموس دار و سبك لازم دارد و محل سايه براي اين نبات مناسب است براي اينكه گل برف در گلدان داشته باشيم ممكن است تقسيمات ريزم را در پائيز در گلدان كاشته و گلدان را تا شروع فصل سرما در خاك باغچه فرو ببريم پس از پنج تا شش هفته گلدانها را در گلخانه روشني كه داراي 25 ـ 28 درجه حرارت باشد قرار ميدهيم پس از 8 هفته گلها باز مي شوند.

ليس Ids يا Idlium ليس ها داراي پياز و آنها نباتاتي هستند دائمي ساقه راست و طول آن از 5 سانتيمتر الي 5/1 متر برگها كشيده و نوك تيز و گلها در رأس شاخه مجتمع و موقع گل در بهار و تابستان است

نوع آن بشرح ذير مي باشد.

1 ـ زنبق رشتي L.candidum گلش سفيد ارتفاع نبات از يك متر متجاوز است ، زنبق رشتي را معمولاً 4 ـ 5 سال در زمين مي گذارند پس از اين مدت پيازچه ها يا فلس Feaille را از آن جدا مي نمايند زنبق رشتي را در نقاط محفوظي از باغچه كاشته به حال خود مي گذارند در نتيجه گل فراوان خواهد داد و گلهايش درشتر و قشنگ تر مي شوند. موضع كاشت زنبق رشتي در بيست روز اول شهريور ماه مي باشد موقعيكه پياز تازه شروع به جوانه زدن مي نمايند ولي بعضي كشت آنرا تا اوايل آبان ماه به تأخير مي اندازند اين عمل بكلي غلط است زيرا باعث تضعيف نبات مي گردد زمين بايد سبك و بخوبي قابل نفوذ باشد. بايد در نظر داشت كه زنبق رشتي را هيچوقت عميق تر از 5 سانتيمتر نكارند ضمناً هر چند پياز را پهلوي هم بكارند تا دسته گل طبيعي و قشنگي بدست آيد . بهترين وضعيت براي اين نبات محلي است سايه دار كه از آفتاب گرم وسط روز محفوظ باشد.

خاك برگ و زباله در خاك داخل نمايند كه بسيار مناسب است بهر حال بايد زمين طوري باشد كه پياز بتواند با كمال سهولت حداكثر ريشه را دوانده و تغذيه كنند ثانياً از نور و حرارت مستقيم آفتاب كه سبب گرم شدن آن مي شود جلوگيري بعمل آيد.

2 ـ L.refrle گلش سفيد و خوشه اي رنگ برگها سبز تيره و باريك و نوك تيز.

3 ـ I. tigrinum متجاوز از يك متر گلها خوشه اي (2 ـ 12عدد) موقع گل دادن تابستان پتالها بطرف بيرون برگشته به رنگ قرمز مايل به حنائي داراي لكه هاي قهوه اي يا تيره روي پتال ساقه نبات به رنگ قهوه اي تيره داراي كرك داراي پيازهاي هوائي . Buldille مي باشد كه بغل برگها چسبيده اند و بوسيله آنها نيز زياد مي شود باين طريق كه در فروردين اين پياز هوائي را مي كارند و سه سال وقت لازم است نباتي كه بدست آمده گل بدهد.

لاله واژگون Fritillaria iuper ialis از فاميل liliacees نباتي است دائمي داراي پياز گلها به رنگ سفيد ، آبي ، زرد ديده مي شود . در مقابل سرماي زمستانه پيازش استقامت دارد تقسيم پيازها و كاشتن آن در پائيز انجام مي گيرد. اگر بخواهيم در زمستان گل داشته باشيم مي توانيم در پائيز در گلدان كاشته و آنرا در گلخانه ببريم .

زنبق لوبيا Liontbretia از فاميل Iridecees نباتي است دائمي داراي پياز كشيده و قهوه اي گلش شبيه گل گلايل و كوچكتر از آن مي شود رنگ گل قرمز نارنجي تيره قرمز و يا زرد موقع گل اواخر بهار و تابستان و موقع كاشت پياز در پائيز است مي توان آنها را پائيز از خاك درآورده و ارديبهشت در محل آفتابي كاشت يا اينكه در پائيز كاشته و زمستان در زمين بماند فقط روي آنها را برگ خشك مي پوشاند.

دسته دوم آنهائيكه در بهار پياز آنرا كاشته هستند و در تابستان و پائيز از گل آنها استفاده مي نمايند. معمولاً در بهار موقعيكه زمين گرم شده باشد پياز را در صورتيكه زمين مرطوب بوده يا زمين گرم نشده باشد پيازها را مي كنند و زمستان پياز را معمولاً در زير ماسه خشك نگهداري مي كنند. براي اينكه پياز خشك نشده و از سرما محفوظ بماند و براي جلوگيري از گنديدگي آنرا با خاك ذغال اندود مي نمايند. در موقع بهار آنها را از زير ماسه بيرون آورده پيازهاي كوچك را جدا نموده و ريزوم ها را تقسيم مي نمايند و آنها را خوب پاك نموده و به فواصل 30 ـ 50 سانتيمتر بر حسب قوت مي كارند.

1 ـ كوكب Dahlic از فاميل Composees نباتي است دائمي داراي ريشه زيرزميني متورم و گوشتي ، قطعات آن دوكي شكل و اين قطعات مجتمعاً اطراف طوقه و نبات قرار گرفته فقط اطراف اين طوقه جوانه مي زند

انواع آن بشرح زير است. 1 ـ دكراتيف (D. decoretif) داراي گلهاي درشت (پرپر) به رنگهاي مختلف پتالها پهن و به شكل زبانه قرار گرفته اند. 2 ـ كاكتوس (D. Cactus) داراي گلهاي كم پر و (پرپر) به رنگهاي مختلف پتالهاي گل طويل و باريك و خود مي پيچند. 3 ـ دمپل (D. Dimple) گلهاي كم پر يا نيمه پرپر به رنگهاي مختلف چند رديف پتال در وسط گل بشكل لوله قرار گرفته است. 4 ـ D. Pompon گلها پرپر به رنگهاي مختلف گلش ريز و شبيه به گل آهار مي باشد و گاهي به آن كوكب لانه زنبوري مي گويند.

1 ـ بوسيله بذر ـ بذر بيشتر براي پيدا كردن انواع جديد و ازدياد واريته هاي كم پژمرده استفاده قرار مي گيرد. بذر را در اسفند ماه در شاسي مي كارند سال بعد گل مي دهد. 2 ـ در اسفند ماه غده هاي كوكب را در زير شاسي در خاك به طريقي مي كارند كه باقيمانده ساقه سال قبل و طوقه بيرون باشد. موقعي كه جوانه ها رشد نموده و 10 سانتيمتر شدند اين قلمه را با كمي از پوست جدا نموده در گلدان استكاني كه داراي يك قسمت ماسه و يك قسمت خاك برگ است مي كارند يكماه بعد گلدان را عوض نموده در خرداد قلمه هاي ريشه دار را در محل اصلي مي كارند. 3 ـ بوسيله سواكردن غده :‌ بوته هاي پرپر را در فروردين طوري سوا مي كنند كه هر 2 الي 3 جوانه با يك قسمت از ساقه قبل همراه باشد سپس در زميني كه قبلاً تهيه نموده اند به فواصل 70 سانتيمتر كاشته و قسمت طوقه را از خاك بيرون مي گذارند. كوكب در تابستان گل مي كند . اواخر پائيز پياز را از زمين بيرون آورده ساقه را از 10 سانتيمتر بالاي طوقه قطع نموده و آنها را پاك كرده چند روز جلوي آفتاب قرار مي دهند بعد در زمستان زير ماسه نگهداري مي نمايند.

2 ـ اختر Canna از فاميل Cannacees نباتي است ـ دائمي داراي ساقه زيرزميني ساقه هاي هوائي آن علفي و متعدد است همه ساله در نتيجه سرماي پائيزه از بين مي رود ولي ساقه زيرزميني آن باقي مي ماند گلهايش درشت و زياد و در انتهاي شاخه قرار گرفته اند گلها ساده يا ابلق به رنگهاي قرمز تيره ـ صورتي ـ قرمز و كمرنگ ـ نارنجي زرد و زرد مايل به قرمز در طي مدت تابستان تا پائيز گلها دوام دارند طرز ازدياد.

1 ـ بوسيله بذركاري كه فقط براي بدست آوردن جورهاي تازه متداول است در اسنفدماه زيرشاسي بايد اين عمل را انجام داد ولي قبلاً دانه ها را مدت 24 ساعت در آب كمي گرم بمنظور نرم شدن پوست آنها خيس كرده موقعيكه 2 ـ 3 برگ شدند بايستي در گلدان استكاني يا در روي خزانه به فاصله 5 سانتيمتر از يك نشاء نمايند . . . مرداد شروع به گل دادن مي نمايند. 2 ـ بوسيله تقسيم ريزوم ـ طريقه اي كه بيشتر براي ازدياد اين گل بيشتر معمول است تقسيم ريزوم مي باشد كه در بهار و پائيز صورت مي گيرد ولي بهتر است كه درهنگام بهار يعني در موقع كاشت ريزوم را تقسيم نمايند براي اين كار ريزوم ها را بتعدد جوانه هائيكه دارند 2 ـ 3 قسمت تقسيم مي كنند به قسميكه هر يك از قسمتها لااقل داراي يك جوانه باشند، بعد اين قطعات را به عمق كمي در خاك سبك و قابل نفوذي مي كارند ممكن است قطعاتيكه ريشه دارند ابتدا در گلدان كاشته و بعد در اواخر فروردين موقعيكه سرماي بهاره از بين رفت در محل اصلي بكارند فواصل بين بوته ها در محل اصلي 75 ـ 80 سانتيمتر در اواخر آبان موقعيكه برگها از شدت سرما كبود شدند بايد ساقه ها را از بيست سانتيمتر نزديك زمين بريده و غده را از زمين بيرون آورند و پس از پاك كردن 24 ساعت در محل خشكي بگسترانند تا كمي رطوبت آنها برچيده شده و بعد در جاي خشك و سالم تا فروردين نگهداري مي نمايند.

گلايل Glsdiolus از فاميل Iridacees نباتي است ـ دائمي داراي پياز تقريباً گرد و پهن . رنگ گل آن سفيد تا بنفش گلها در انتهاي ساقه هاي گل دهنده قرار گرفته اند ارتفاع شاخه گل دهنده يك متر در روي هر شاخه گل دهنده عده زيادي گل درشت كه تمامي متوجه به يك سمت مي باشند مشاهده مي شود. گلايل داراي انواع زيادي بوده كه از حيث رنگ و درشتي و فرم يكديگر اختلاف دارند از اواخر بهار تا اواخر پائيز گل مي دهد.

طرز ازدياد: ازدياد بوسيله پيازچه هاي كوچك و ريز بطور فراوان در قسمت تحتاني پياز اصلي توليد مي شود موقع جداكردن آنها در بهار و يا پائيز مي باشد موقع كاشت پياز اوايل فروردين است پيازهاي ريز در سال دوم يا سوم گل مي دهند در صورت مساعد بودن هوا پيازهاي درشت تر را در آخر اسفند مي توان كاشت. اگر بخواهند بطور دائم در طي مدت تابستان و پائيز مرتباً گل داشته باشند بايد پيازها را در چند سري بكارند بعضي هر پانزده روز يك مرتبه ابتدا از نيمه اول فروردين تا اواخر تير ماه بتدريج بكاشت آن مبادرت ورزند. عمق كاشت 5 ـ‌6 سانتيمتر است فواصل پيازها از هر طرف 20 ـ 25 سانتيمتر به محض اينكه اولين سرماي پائيزه ظاهر گرديده شاخه برگهاي گلايل را از چندين سانتيمتر بالاي طوقه قطع نموده و پيازها را از زمين درمي آورند. چند روز آنها را در محل خشك و آفتاب داري پهن مي كنند بعداً در جاي خشكي كه از آسيب سرما محفوظ باشد در سطح زمين گسترانده و گاهي زير و رو مي نمايند اين نبات به زمين آفتابي و كمي مرطوب احتياج دارد.

مريم Plianthes tuberose از فاميل Ameryllidacees نباتي است دائمي و پيازدار و گوشتي محكم سطح خارجي آن زرد مايل به قهوه اي برگهاي اين گل نسبتاً دراز و صاف و نوك تيز مي باشد ساقه گل دهنده آن صاف مايل به سفيد بعضي از اقسام آن كم پر و بعضي پر، گل مريم معطر و سطح داخلي گل سفيد مي باشد. پياز مريم را در فروردين ماه يا ارديبهشت در محل اصلي در زمين پرقوه و قابل نفوذي كاشته تا اواخر خرداد يا مدت تابستان تا اوايل پائيز مي توان از گل آنها استفاده نمود. در بعضي نقاط كه هواي زمستان آن ملايم است و سرما و يخ بندان آسيبي نمي رسانند مريم را در زمستان در زمين باقي مي گذارند و در محلي كه زمستانش سرد است پيش از رسيدن سرماي زمستانه پياز را از زمين درآورده و در زير زمين زير ماسه نگهداري مي كنند براي اطمينان از گل كردن بايد پيازهاي كاملاً درشت را براي كاشت انتخاب نمود.

كاشت در زمين ـ زميني كه براي اين منظور در نظر است بايد در پائيز كود داد و شخم عميق بزنند بهترين كود دامي پوسيده مخلوط با خاكستر چوب است در اوايل بهار زمين را شخم زده و كرت بندي مي نمايند در اواسط فروردين مي توان به كاشت پياز اقدام نمود فاصله دو بوته از هر قسمت 30 ـ 35 سانتيمتر ـ مريم را بوسيله پيازهاي كوچكي كه در پهلوي پياز اصلي بطور وفور توليد مي گردد زياد مي نمايند درنواحي كه زمستان آن ملايم است و سرما پيازها را صدمه نمي زند (گيلان ـ مازندران ـ گرگان) پيازچه ها را از پياز مادر جدا كرده و در هواي آزاد در خزانه مي كارند برحسب بزرگي و كوچكي پيازها را در اوايل ارديبهشت ماه كاشته و تا اواسط پائيز در محل اصلي باقي مانده قبل از شروع به سرما آنها را از زمين درآورده در محل مخصوصي كه از صدمه سرما مصون باشد نگهداري مي نمايند.

كاشت مريم در گلدان ـ پيازهاي كاملاً درشت را در اواخر اسفند يا اوايل فروردين در گلدان فرنگي يا نشائي كاشته و گلدانها را روي خزانه كه شاسي داشته و درجه حرارت زياد نباشد در خاك داخل مي نمايند در مواقع شب نبايد نباتات را تهويه نمايند تا زمانيكه سرما و تغييرات جوي باقي است درب شاسي ها را برنمي دارند در اواسط يا اواخر بهار ساقه گل دهنده مريم هائيكه به طريق بالا كاشته شده اند ظاهر مي گردد ، در اين موقع است كه مي توان آنها را در هواي آزاد قرار داد بهتر است در اين موقع گلدانها را تعويض نمايند. در مخلوطي از پهن و خاك برگ فرو برد و جاي آفتابي را انتخاب مي نمايند. هنگام ظهور شاخه گل دهنده خوب است گلدانها را عوض كرده به گلدان خياري انتقال بدهند ضمناً هنگام تعويض خاك قويتري در نظر بگيرند. هنگام گل كردن بايد آب فراواني بوته ها بدهند. پس از 3 ـ 4 آبياري يك مرتبه با آبي كه كود دامي در آن خيس كرده باشند بوته ها را سيراب مي نمايند. بوته ها از تير ماه شروع بگل دادن نموده و در شهريور ماه زيادتر مي شوند پياز مريم معمولاً يك ساقه گل دهنده و بندرت دو الي سه ساقه گل دهنده توليد مي نمايد.

آ ماريليس Ameryllis از فاميل Amaryllidacees نباتي است دائمي نام علمي آن پياز آن درشت وتقريباً كروي پوست خارجي آن قهوه اي مايل به زرد مي باشد برگهاي آن طويل مانند نواروناوداني شكل بدون كرك رنگ برگها سبز تيره گاهي اوقات اثري از رنگ قرمز در آن ديده شده است ـ ارتفاع آن 40 ـ 60 سانتيمتر در انتهاي ساقه گل دهنده از 2 ـ 6 گل كه بطور افقي يا سرازير قرار گرفته اند مشاهده مي شود رنگ گلها قرمز و قرمز روشن يا سفيد و ابلق ديده مي شود . موقع گل كردن از نيمه اول ارديبهشت تا آخر خرداد درصورتيكه آن را بيش رس نمايند زمستان نيز گل خواهد داد يك جور آماريليس زمستانه از نوع بالا موجود است كه داراي رنگ قرمز پررنگ مي باشد، بطوريكه معمول است اين آماريليس را در گلدان كاشته و در طي مدت زمستان گل داشته باشد بايستي بطور سري (چند مرتبه به فواصل 15 روز) به كاشت پيازها در گلدان اقدام نمايند بدين معني كه در ابتداي شهريور ماه بتدريج آب نبات را كم كرده تا آنكه بكلي برگ آنها خشك شود پيازهاي خشك شده يا گلدانهاي حاوي پياز را در زير سكوهاي گلخانه قرار داده و از اوايل آذر ماه هر 15‌ـ 20 روز يك بار يك چهارم يا يك پنجم پيازها را در گلدانهاي تازه گذارده و به گلخانه مي برند تا بتدريج گل نمايد. در غير اين صورت اقلاً يك مرتبه به كاشت كليه پيازها اقدام نمايند از يك مدت معيني از سال تمام بوته ها گل كرده و بقيه مدت زمستان بدون گل خواهند ماند.

آماريليس را بوسيله پيازهاي كوچكي كه در اطراف پياز اصلي توليد مي شود تكثير مي نمايند پيازها را در خزانه كاشته پس از 2 ـ 3 سال گل خواهند داد آماريليس به زمينهاي پرقوت و سبك نيازمند است اين گل از سرما به زودي آسيب مي بيند و بايستي زمستان در محل محفوظي نگهداري شود. پيازهاي آماريليس را ممكن است در اسفند ماه در گلدان كاشته و در محل مخصوص نگهداري نمايند و به محض اينكه جوانه ها ظاهر شدند مرتباً آب بدهند در اين صورت اواخر بهار گل خواهيم داشت يك رقم ديگر آماريليس به اسم مي باشد. كه تيره گل زردتر از برگ بيرون مي آيد و داراي گلهاي قرمز رنگ درصورتي كه با بذر زياد نمايند 4 ـ 5 سال زمان لازم است تا گل بدهند ولي توسط پيازهاي ريز 2 ـ 3 سال زمان لازم ندارد.

بگونياي پيازي Begonia tuberosa از فاميل Begoniacees نباتي است داراي ريشه اي غده اي گل آن ممكن است ساده يا پرپر باشد و به رنگهاي مختلف ديده مي شود. طرز ازدياد: 1 ـ بوسيله بذر، كه در بهمن و اسفند ماه در گلخانه يا شاسي انجام مي شود آنرا نشاء نموده اوايل ارديبهشت آنرا در هواي آزاد مي كارند. 2 ـ بوسيله قلمه زدن ،‌ پيازها را در روي كوشهاي قديمي كاشته و وقتي شاخه ها بالا آمده از آنها قلمه مي گيرند. 3 ـ بوسيله تقسيم پياز، در اسفند ماه پيازها را در ماسه كاشته و آب مي دهند بمحض اينكه جوانه ها در سطح پياز ظاهر شد پياز را به 2 ـ 3 قسمت نموده و درهر قسمت لااقل يك جوانه موجود باشد محل زخم را با خاك ذغال اندود مي نمايند.

كاشت بگونيا پيازي : بگونياي پيازي در محل سايه آفتاب عمل مي آيد در بهار پيازها را در گلدان كه داراي خاك برگ پوسيده و پهن پوسيده به نسبت مساوي مي باشد كاشته و نزديك شيشه گلخانه قرار مي دهند در اواخر پائيز آب نبات را قطع كرده و پيازها را از خاك درمي آورند و تا بهار سال آينده استراحت داده مجدداً آنها را مي كارند